Sprawdź swój wynik

Wybierz parametr, wpisz wynik z wydruku i jednostkę. Możesz dodać kilka wyników do zestawienia i je wydrukować.

Parametr

Płeć

Mężczyzna Kobieta

Twój wynik

Jednostka

Wpisz wynik, a pokażemy, jak wypada na tle normy laboratoryjnej i zakresu dla sportowca.

Arkusz norm: 28 parametrów

Norma laboratoryjna to typowy zakres dla dorosłych. Zawsze porównuj z zakresem na wydruku z Twojego laboratorium.

Parametr	Jednostka	Norma lab.	Dla sportowca	Uwagi
Morfologia
Hemoglobina HGB	g/dl	M: 13,5–17,5 K: 12–15,5	W normie laboratoryjnej; u sportowców wytrzymałościowych bywa niższa przez większą objętość osocza (tzw. anemia rzekoma), ale najpierw wyklucz niedobór żelaza.	Niska: sprawdź ferrytynę, B12, kwas foliowy. Wysoka: odwodnienie przed badaniem, pobyt w górach.
Hematokryt HCT	%	M: 40–50 K: 36–46	Jak hemoglobina, zależy od nawodnienia. Wysoki przy odwodnieniu.	Oceniaj razem z hemoglobiną i RBC.
Erytrocyty RBC	mln/µl	M: 4,5–5,9 K: 4–5,2	Informacyjnie; ważniejsze są hemoglobina, MCV i ferrytyna.	Liczba czerwonych krwinek.
Średnia objętość krwinki MCV	fl	80–100	Spadek MCV bywa jednym z pierwszych sygnałów niedoboru żelaza.	Niskie: niedobór żelaza. Wysokie: niedobór B12 lub kwasu foliowego, alkohol.
Leukocyty WBC	tys./µl	4–10	Zaraz po wysiłku rosną nawet 2×. Pobieraj krew po dniu lżejszym.	Białe krwinki, odporność.
Płytki krwi PLT	tys./µl	150–400	Bez specyfiki sportowej.	Nieprawidłowy wynik zawsze do oceny lekarza.
Gospodarka żelazem
Ferrytyna FERR	ng/ml	M: 30–400 K: 15–150	< 35 = niedobór żelaza u sportowca (nawet przy prawidłowej hemoglobinie). Cel ≥ 50 przed obozem wysokogórskim lub blokiem dużej objętości.	Białko ostrej fazy: rośnie w stanie zapalnym i do 24–48 h po ciężkim treningu. Oceniaj z CRP.
Żelazo w surowicy Fe	µg/dl	M: 65–175 K: 50–170	Mało przydatne samodzielnie: waha się w ciągu dnia i po posiłku. Ważniejsze są ferrytyna i saturacja.	Pobieraj rano na czczo.
Saturacja transferyny TSAT	%	M: 20–45 K: 15–45	< 20% przy niskiej ferrytynie potwierdza niedobór żelaza.	Liczona z żelaza i TIBC lub transferyny.
Witaminy
Witamina D (25(OH)D) 25(OH)D	ng/ml	30–100	Optymalnie 30–50 ng/ml. Poniżej 20 = niedobór (ryzyko złamań zmęczeniowych, infekcji).	Wytyczne polskie 2023. Kontrola po 3 miesiącach od zmiany dawki.
Witamina B12 B12	pg/ml	200–900	Szczególnie ważna na diecie roślinnej. 200–300 pg/ml to szara strefa.	W szarej strefie warto oznaczyć holotranskobalaminę (aktywną B12).
Kwas foliowy FOL	ng/ml	4–20	Potrzebny do tworzenia krwinek; niedobór daje duże krwinki (wysokie MCV).	Oceniaj razem z B12.
Hormony
TSH TSH	µIU/ml	0,4–4	Przy niskiej dostępności energii (RED-S) zwykle spada fT3, a TSH często zostaje w normie.	Biotyna (B7) w suplementach zafałszowuje wynik: odstaw ją na 48 h przed badaniem.
Testosteron całkowity TST	nmol/l	M: 8,6–29 K: 0,3–1,7	Spadek o > 25–30% względem Twojego wyniku bazowego bywa sygnałem przeciążenia lub niedoboru energii.	Pobieraj między 7 a 10 rano, na czczo, po dniu bez ciężkiego treningu.
Kortyzol (poranny) CORT	µg/dl	5–23	Rośnie po ciężkim treningu, przy niedosypianiu i stresie. Sam wynik mówi niewiele; ważny jest trend i stosunek do testosteronu.	Pobieraj 7–9 rano. Antykoncepcja hormonalna podnosi wynik.
Mięśnie, wątroba, nerki
Kinaza kreatynowa CK	U/l	M: < 190 K: < 170	Po treningu 2–5× powyżej normy to częsty wynik. Do oceny badaj po 72 h bez ciężkiego treningu.	Powyżej 5000 U/l z bólem mięśni i ciemnym moczem: pilnie lekarz.
AST (aminotransferaza asparaginianowa) AST	U/l	M: < 40 K: < 32	Uwalnia się też z mięśni, więc po treningu bywa podwyższona. Oceniaj z CK i ALT.	AST wyższa od ALT i wysokie CK = raczej mięśnie niż wątroba.
ALT (aminotransferaza alaninowa) ALT	U/l	M: < 41 K: < 33	Bardziej swoista dla wątroby niż AST, ale po bardzo ciężkim wysiłku też lekko rośnie.	Utrzymująco podwyższona: stłuszczenie wątroby, leki, suplementy (np. ekstrakty ziołowe).
Kreatynina CREA	mg/dl	M: 0,7–1,2 K: 0,5–0,9	Duża masa mięśniowa i suplementacja kreatyną podnoszą wynik bez choroby nerek, a eGFR wychodzi wtedy zaniżone.	Przy wątpliwościach lekarz może zlecić cystatynę C.
Glukoza i lipidy
Glukoza na czczo GLU	mg/dl	70–99	Bez specyfiki sportowej. Nie badaj po nocnym treningu ani po żelu.	Minimum 8 h na czczo.
Hemoglobina glikowana HbA1c	%	< 5,6	Średni poziom cukru z ok. 3 miesięcy; mniej zależy od dnia badania.	Anemia i niedobór żelaza mogą zafałszować wynik.
Cholesterol LDL LDL-C	mg/dl	< 115	Trening nie „naprawi” wysokiego LDL wynikającego z genów. Cel zależy od ryzyka ustalonego przez lekarza.	Cel < 115 mg/dl przy niskim ryzyku (wytyczne PTL 2021).
Cholesterol HDL HDL-C	mg/dl	M: > 40 K: > 50	Trening wytrzymałościowy zwykle podnosi HDL.	Niski HDL zwiększa ryzyko sercowo-naczyniowe.
Trójglicerydy TG	mg/dl	< 150	Rosną po posiłku i alkoholu. Badaj na czczo.	Aktywność fizyczna i mniej cukrów prostych obniżają wynik.
Elektrolity i stan zapalny
Białko C-reaktywne CRP	mg/l	< 5	Rośnie do 24–48 h po maratonie czy zawodach. Nie badaj tuż po starcie.	Podwyższone CRP zawyża ferrytynę.
Magnez Mg	mmol/l	0,66–1,07	Stężenie we krwi słabo oddaje zapasy w organizmie; skurcze rzadko wynikają z niedoboru magnezu.	Oceniaj razem z objawami i dietą.
Sód Na	mmol/l	135–145	Hiponatremia u biegaczy i triathlonistów to zwykle efekt picia zbyt dużej ilości wody bez soli.	Poniżej 130 mmol/l stan niebezpieczny.
Potas K	mmol/l	3,5–5,1	Bez specyfiki sportowej.	Zawyżony wynik często wynika z hemolizy próbki: powtórz.

Jak przygotować się do badania krwi

Rano, na czczo (8–12 h bez jedzenia), między 7 a 10. To ważne zwłaszcza przy testosteronie, kortyzolu, żelazie i glukozie.
24–48 h po ostatnim ciężkim treningu, a dla CK i enzymów wątrobowych najlepiej 72 h. Inaczej wynik pokaże trening, a nie stan zdrowia.
Nawodniony, bo odwodnienie zawyża hemoglobinę, hematokryt i sód.
48 h bez biotyny (witamina B7, H), która jest w wielu suplementach „na włosy” i w multiwitaminach. Zafałszowuje TSH, hormony tarczycy, testosteron i troponinę.
Po starcie lub zawodach odczekaj 3–7 dni. CRP, ferrytyna, CK i leukocyty wracają do normy stopniowo.

Dlaczego sportowiec ma inne normy

Zakres laboratoryjny obejmuje 95% zdrowych osób, w większości nietrenujących. U sportowca część wyników bywa poza nim bez choroby (CK, AST, kreatynina, hemoglobina przy rozcieńczeniu). Inne są „w normie”, a już ograniczają wydolność. Najlepszy przykład to ferrytyna: laboratorium uzna 20 ng/ml za wynik prawidłowy, a u biegaczki oznacza on niedobór żelaza, który obniża wydolność i zwiększa ryzyko kontuzji.

Pakiet podstawowy dla trenującego (1–2× w roku)

Morfologia, ferrytyna, CRP, witamina D, B12, TSH, glukoza, lipidogram, kreatynina, ALT. Przy dużej objętości treningu, diecie roślinnej lub przed obozem dodaj żelazo z saturacją transferyny, kwas foliowy i CK, a u mężczyzn testosteron z kortyzolem.

Liczy się trend

Jeden wynik to zdjęcie, a seria wyników to film. Rób badania o podobnej porze sezonu i w podobnych warunkach, zapisuj je w jednym miejscu i porównuj ze sobą, a nie tylko z normą.

Sim M i wsp. Iron considerations for the athlete: a narrative review. Eur J Appl Physiol. 2019;119:1463–1478.
Płudowski P i wsp. Guidelines for preventing and treating vitamin D deficiency: a 2023 update in Poland. Nutrients. 2023;15:695.
Mountjoy M i wsp. 2023 International Olympic Committee's (IOC) consensus statement on Relative Energy Deficiency in Sport (REDs). Br J Sports Med. 2023;57:1073–1097.
Banfi G i wsp. Metabolic markers in sports medicine. Adv Clin Chem. 2012;56:1–54.
Banach M i wsp. Wytyczne PTL/KLRWP/PTK/PTDL/PTD/PTNT diagnostyki i leczenia zaburzeń lipidowych w Polsce 2021. Nadciśnienie Tętnicze w Praktyce. 2021;7:113–222.
American Diabetes Association. Standards of Care in Diabetes — 2024. Diabetes Care. 2024;47(Suppl 1).

dr Mateusz Rynkiewiczfizjolog wysiłku · trener kadry narodowej (93 medale MŚ i ME) · wykładowca UZ

Wynik poza normą? Omówmy go razem

Wyniki krwi sportowca czyta się inaczej: ferrytyna, CK czy kreatynina potrafią wprowadzić w błąd. Omówię je w kontekście Twojego treningu i diety. Jeśli wynik wymaga lekarza, powiem to wprost.

Wyniki w kontekście treningu i obciążeń
Plan uzupełniania niedoborów
Jakie badania i kiedy powtórzyć

Pierwsza rozmowa (wideo lub telefon) jest bezpłatna. Odezwę się, żeby ustalić termin.

Narzędzie ma charakter edukacyjny i nie zastępuje porady lekarza ani dietetyka. Wyniki są szacunkowe i opierają się na danych populacyjnych z cytowanych badań. Jeśli chorujesz przewlekle, przyjmujesz leki, jesteś w ciąży lub karmisz piersią, skonsultuj zmiany ze specjalistą. Wpisane dane są liczone w Twojej przeglądarce i nigdzie ich nie wysyłamy.